Đánh giá đúng các khó khăn, hạn chế để có giải pháp thúc đẩy kinh tế hợp tác Nghệ An phát triển
- Thứ ba - 24/09/2019 22:31
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Gắn với 10 năm thực hiện Nghị quyết TW 5 (Khóa IX) về tiếp tục đổi mới, phát triển kinh tế tập thể, kinh tế HTX tỉnh Nghệ An đã đạt được những kết quả nhất định cả về số lượng, chất lượng và những đóng góp cho kinh tế - xã hội của tỉnh nhà.
Gắn với 10 năm thực hiện Nghị quyết TW 5 (Khóa IX) về tiếp tục đổi mới, phát triển kinh tế tập thể, kinh tế HTX tỉnh Nghệ An đã đạt được những kết quả nhất định cả về số lượng, chất lượng và những đóng góp cho kinh tế - xã hội của tỉnh nhà. Với những mô hình HTX hoạt động hiệu quả, kinh tế tập thể ngày càng gần hơn với người dân, nhu cầu thành lập HTX của người dân vì thế ngày càng tăng. Tuy nhiên, công bằng mà nói khu vực kinh tế này vẫn phát triển chưa tương xứng với vai trò, vị trí trong nền kinh tế quốc dân và trong phát triển kinh tế - xã hội. Thực tiễn hoạt động cho thấy, khu vực kinh tế HTX còn có những khó khăn cần phải được nhìn nhận đúng để khắc phục:
Với việc sửa đổi Luật HTX năm 2003, hiện nay việc nhìn nhận loại hình HTX vẫn còn nhiều tranh luận chưa thống nhất, việc phân biệt giữa HTX và doanh nghiệp chưa thực sự thuyết phục đã làm cho công tác tuyên truyền về kinh tế HTX chưa có được sự định hướng mang tính “tôn chỉ”. Qua 9 năm triển khai thực hiện Luật HTX năm 2003, mặc dù đã phát huy được những hiệu quả nhất định nhưng Luật này vẫn còn những điểm chưa thể hiện rõ bản chất tổ chức hợp tác xã, nhất là tính “phục vụ xã viên” của tổ chức hợp tác xã, sự khác biệt về bản chất giữa tổ chức hợp tác xã với doanh nghiệp và với tổ chức xã hội - từ thiện; chưa làm rõ chức năng “hợp tác” của tổ chức hợp tác xã, lợi ích và vai trò người chủ của xã viên khi tham gia hợp tác xã, mục tiêu của hợp tác xã và mối quan hệ giữa nghĩa vụ, trách nhiệm, lợi ích của xã viên với hợp tác xã.
Họp Ban chỉ đạo Tổng kết Nghị quết TW 5 (khóa IX) về tiếp tục đổi mới và phát triển kinh tế tập thể trên địa bàn tỉnh Nghệ An
Bên cạnh đó, các quy định về chính sách ưu đãi, hỗ trợ hợp tác xã còn chưa sát thực tế, tính khả thi còn hạn chế, hiệu quả chưa cao; quy định về thanh tra, giám sát, xử lý vi phạm pháp luật của hợp tác xã còn thiếu, chưa theo kịp sự phát triển của nền kinh tế; công tác quản lý nhà nước đối với hợp tác xã chưa hiệu quả, hệ thống bộ máy quản lý nhà nước đối với hợp tác xã chưa được xác lập một cách thống nhất.
Đối với các HTX trên địa bàn Nghệ An hầu hết vẫn gặp khó khăn về: vốn – nguồn nhân lực – đất đai. Vẫn còn các HTX hoạt động hình thức, hoặc hoạt động không đúng bản chất của loại hình HTX: không góp vốn, không đại hội thường niên, không tổ chức sản xuất sản phẩm hoặc dịch vụ phục vụ xã viên mà chủ yếu cho thuê địa điểm. Kết quả hoạt động chất lượng kém, kinh doanh đơn thuần, xa rời mục tiêu tương trợ hợp tác. Các tồn tại trên làm ảnh hưởng đến uy tín vai trò và sự cần thiết của HTX trong cơ chế thị trưởng hiện nay. Hoạt động của các HTX tuy có ổn định nhưng phát triển chậm.
Nhìn chung, tại Nghệ An, khu vực HTX vẫn còn nhiều khó khăn trong hoạt động và hợp tác liên kết khi các HTX nông nghiệp chủ yếu trong phạm vi các dịch vụ cơ bản; các HTX phi nông nghiệp thì quy mô nhỏ, khả năng cạnh tranh của sản phẩm hạn chế; số HTX kiểu mới, các mô hình HTX làm ăn có hiệu quả chưa nhiều. Năng lực nội tại của HTX đã được tăng cường nhưng trình độ chuyên môn quản lý của cán bộ HTX còn nhiều bất cập. 3 chức danh quản lý của HTX tỷ lệ qua đào tạo cơ bản thấp, một số nơi quá nửa cán bộ HXT chưa qua đào tạo. Quá trình thành lập HTX vẫn chưa thực sự tuân thủ theo Luật HTX và mang tính hình thức do một vài cá nhân tổ chức để hoạt động (tối thiểu phải là 7 thành viên) nên quá trình hoạt động chưa phản ánh hết tính chất của HTX khiến nhìn nhận của xã hội về kinh tế HTX có những ảnh hưởng nhất định.
Đối với các HTX không còn khả năng hoạt động, dừng hoạt động (giải thể, phá sản) việc chấp hành các thủ tục về giải thể, phá sản còn hạn chế, nên tình trạng HTX có tên nhưng không còn hoạt động (không tồn tại) vẫn còn diễn ra, gây nhiều khó khăn cho công tác quản lý đối với kinh tế HTX. Bên cạnh đó, việc xây dựng các thương hiệu HTX mạnh chưa thực sự được quan tâm chú ý. Thời gian qua, chúng ta đã thành công trong xây dựng các thương hiệu doanh nghiệp, thậm chí trong một thời gian rất ngắn như trường hợp của Nhà máy sửa TH True milk; thì các HTX chưa xây dựng được một thương hiệu HTX mạnh nào ngoại trừ các HTX đã có như: HTX Sông Lam, HTX Quyết Thành, Thống Nhất…
Đây là những khó khăn hạn chế lớn nhất của khu vực kinh tế HTX, tháo gỡ được những khó khăn này chắc chắn khu vực kinh tế HTX trên địa bàn tỉnh Nghệ An sẽ có những bước phát triển mới. Để kinh tế tập thể nói chung, kinh tế HTX nói riêng phát triển được, bên cạnh thực hiện đồng bộ các giải pháp, cần coi trọng hơn nữa công tác tuyên truyền và hình thức tuyên truyền, “nói phải đi đôi với làm” để làm sao người dân hoàn toàn “tự nguyện” khi tham gia hợp tác, nhìn nhận việc thành lập HTX một cách “nhẹ nhàng”, hiệu quả thì sự nghiệp phát triển kinh tế tập thể nói chung và HTX nói riêng trong thời gian tới mới có những bước phát triển mới, vững chắc hơn./.
Phan Cường
Với việc sửa đổi Luật HTX năm 2003, hiện nay việc nhìn nhận loại hình HTX vẫn còn nhiều tranh luận chưa thống nhất, việc phân biệt giữa HTX và doanh nghiệp chưa thực sự thuyết phục đã làm cho công tác tuyên truyền về kinh tế HTX chưa có được sự định hướng mang tính “tôn chỉ”. Qua 9 năm triển khai thực hiện Luật HTX năm 2003, mặc dù đã phát huy được những hiệu quả nhất định nhưng Luật này vẫn còn những điểm chưa thể hiện rõ bản chất tổ chức hợp tác xã, nhất là tính “phục vụ xã viên” của tổ chức hợp tác xã, sự khác biệt về bản chất giữa tổ chức hợp tác xã với doanh nghiệp và với tổ chức xã hội - từ thiện; chưa làm rõ chức năng “hợp tác” của tổ chức hợp tác xã, lợi ích và vai trò người chủ của xã viên khi tham gia hợp tác xã, mục tiêu của hợp tác xã và mối quan hệ giữa nghĩa vụ, trách nhiệm, lợi ích của xã viên với hợp tác xã.
Họp Ban chỉ đạo Tổng kết Nghị quết TW 5 (khóa IX) về tiếp tục đổi mới và phát triển kinh tế tập thể trên địa bàn tỉnh Nghệ An
Bên cạnh đó, các quy định về chính sách ưu đãi, hỗ trợ hợp tác xã còn chưa sát thực tế, tính khả thi còn hạn chế, hiệu quả chưa cao; quy định về thanh tra, giám sát, xử lý vi phạm pháp luật của hợp tác xã còn thiếu, chưa theo kịp sự phát triển của nền kinh tế; công tác quản lý nhà nước đối với hợp tác xã chưa hiệu quả, hệ thống bộ máy quản lý nhà nước đối với hợp tác xã chưa được xác lập một cách thống nhất.
Đối với các HTX trên địa bàn Nghệ An hầu hết vẫn gặp khó khăn về: vốn – nguồn nhân lực – đất đai. Vẫn còn các HTX hoạt động hình thức, hoặc hoạt động không đúng bản chất của loại hình HTX: không góp vốn, không đại hội thường niên, không tổ chức sản xuất sản phẩm hoặc dịch vụ phục vụ xã viên mà chủ yếu cho thuê địa điểm. Kết quả hoạt động chất lượng kém, kinh doanh đơn thuần, xa rời mục tiêu tương trợ hợp tác. Các tồn tại trên làm ảnh hưởng đến uy tín vai trò và sự cần thiết của HTX trong cơ chế thị trưởng hiện nay. Hoạt động của các HTX tuy có ổn định nhưng phát triển chậm.
Nhìn chung, tại Nghệ An, khu vực HTX vẫn còn nhiều khó khăn trong hoạt động và hợp tác liên kết khi các HTX nông nghiệp chủ yếu trong phạm vi các dịch vụ cơ bản; các HTX phi nông nghiệp thì quy mô nhỏ, khả năng cạnh tranh của sản phẩm hạn chế; số HTX kiểu mới, các mô hình HTX làm ăn có hiệu quả chưa nhiều. Năng lực nội tại của HTX đã được tăng cường nhưng trình độ chuyên môn quản lý của cán bộ HTX còn nhiều bất cập. 3 chức danh quản lý của HTX tỷ lệ qua đào tạo cơ bản thấp, một số nơi quá nửa cán bộ HXT chưa qua đào tạo. Quá trình thành lập HTX vẫn chưa thực sự tuân thủ theo Luật HTX và mang tính hình thức do một vài cá nhân tổ chức để hoạt động (tối thiểu phải là 7 thành viên) nên quá trình hoạt động chưa phản ánh hết tính chất của HTX khiến nhìn nhận của xã hội về kinh tế HTX có những ảnh hưởng nhất định.
Đối với các HTX không còn khả năng hoạt động, dừng hoạt động (giải thể, phá sản) việc chấp hành các thủ tục về giải thể, phá sản còn hạn chế, nên tình trạng HTX có tên nhưng không còn hoạt động (không tồn tại) vẫn còn diễn ra, gây nhiều khó khăn cho công tác quản lý đối với kinh tế HTX. Bên cạnh đó, việc xây dựng các thương hiệu HTX mạnh chưa thực sự được quan tâm chú ý. Thời gian qua, chúng ta đã thành công trong xây dựng các thương hiệu doanh nghiệp, thậm chí trong một thời gian rất ngắn như trường hợp của Nhà máy sửa TH True milk; thì các HTX chưa xây dựng được một thương hiệu HTX mạnh nào ngoại trừ các HTX đã có như: HTX Sông Lam, HTX Quyết Thành, Thống Nhất…
Đây là những khó khăn hạn chế lớn nhất của khu vực kinh tế HTX, tháo gỡ được những khó khăn này chắc chắn khu vực kinh tế HTX trên địa bàn tỉnh Nghệ An sẽ có những bước phát triển mới. Để kinh tế tập thể nói chung, kinh tế HTX nói riêng phát triển được, bên cạnh thực hiện đồng bộ các giải pháp, cần coi trọng hơn nữa công tác tuyên truyền và hình thức tuyên truyền, “nói phải đi đôi với làm” để làm sao người dân hoàn toàn “tự nguyện” khi tham gia hợp tác, nhìn nhận việc thành lập HTX một cách “nhẹ nhàng”, hiệu quả thì sự nghiệp phát triển kinh tế tập thể nói chung và HTX nói riêng trong thời gian tới mới có những bước phát triển mới, vững chắc hơn./.
Phan Cường
(Trưởng phòng Kinh tế - Tổng hợp)